ಎಐ ಸಂಗಾತಿ: ಮಾತುಕತೆ ಆತ್ಮೀಯವೆನಿಸಿದರೂ ಉತ್ತರ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?

ದಿನ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಕಳೆಯಿತು ಎಂದು ನೀವು ಎಐ ಸಂಗಾತಿಗೆ (ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಥವಾ AI companion chatbot) ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೀರಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಆತಂಕವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದಂತೆ ತೋರುವ ಮೃದುವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಈ ರೀತಿ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಯಂತ್ರವು ನಿಜವಾದ ಕರುಣೆ, ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ಇಂತಹ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಪಠ್ಯ ಕಲಿತ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿ (Large Language Model ಅಥವಾ LLM) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬರವಣಿಗೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಯಾವ ಪದಗಳ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಯಾವ ಮಾತುಗಳು ಬಂದರೆ ಸಾಂತ್ವನದಂತೆ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಂದೇಶ ಬಂದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸರಿಹೊಂದುವ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅದು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರವು ಕಾಳಜಿಯುಕ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿದರೂ, ಅದು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಗಣಿತದ ಸೂತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪಠ್ಯವಾಗಿದೆ.

“ನಿನ್ನೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆ” ಎಂದು ಬರೆದರೆ, ಹಿಂದಿನ ಸಂದೇಶಗಳ ಮಿತಿಯು (ಕಾಂಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ವಿಂಡೋ ಅಥವಾ context window) ಅದಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೇವೆಯೂ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆನಪಿಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳು ಆಯ್ದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಳಿಸಬಹುದು; ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಹಿಂದಿನ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಸ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಿಗದೆ ಇರಬಹುದು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಜೀವನದ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ ಇದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಡಿ.

ಮೃದು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಲಭ್ಯತೆ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಮಾತು ಆರಂಭಿಸಲು ಸುಲಭವೆನಿಸಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ತಪ್ಪಾದ ಸಲಹೆ ಕೊಡಬಹುದು, ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಆತ್ಮೀಯ ಉತ್ತರವು ಅದರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ (APA) ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹೆಯು ಇಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅರ್ಹ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ನೇಹಪರ ಶೈಲಿ ಸೇವೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ “ನೀವು ಸರಿ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು “ಇನ್ನೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡೋಣ” ಎನ್ನುವ ಉತ್ತರ ಎರಡನ್ನೂ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿ ರಚಿಸಬಹುದು. ಯಾವ ತರಹದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಅತಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾತನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಡಿ.

ಸ್ನೇಹಪರ ಉತ್ತರದ ಮಿತಿ

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗೆಳೆಯನೊಂದಿಗಿನ ಜಗಳದ ಬಳಿಕ “ನಾನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದರೆ ಒಂದು ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭ ಕೇಳಬಹುದು. ಎರಡೂ ಉತ್ತರಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಂಧದ ಎಲ್ಲಾ ಆಳವಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಬಂದವುಗಳಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ನೀವು ನಂಬುವ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ವೃತ್ತಿಪರರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಬಹುದು.

ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಂಟಿತನಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಎಂಐಟಿ ಮೀಡಿಯಾ ಲ್ಯಾಬ್ (MIT Media Lab) ನಡೆಸಿದ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಮಾತುಕತೆ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಫಲ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ; ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಷ್ಟಕರ ಅನುಭವಗಳ ನಡುವೆ ಕಂಡ ಸಂಬಂಧವು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯೇ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ನೇರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ನೀವು ಹಿಂದಿನ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ, ಆದರೆ ನೀವು ಹೇಳದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಔಷಧಿ ಅಥವಾ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೇಳಿದಾಗ ಉತ್ತರದ ಆಧಾರವೇನು ಎಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಯಾವ ಸತ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಪರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸದೇ ಇರಬಹುದು.

ನೀವು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಗಡಿ

ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರ, ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಖಾಸಗಿ ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಬರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಡೆಯಿರಿ. ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನಿಸಿದರೂ, ಆ ಸೇವೆಯ ಗೌಪ್ಯತೆ ನೀತಿ (privacy policy), ಮಾತುಕತೆ ಅಳಿಸುವ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಎಲ್ಲ ಚಾಟ್‌ಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆ್ಯಪ್ ಯಾವುದು ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದ ನಂತರ ನೀವು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಪಡೆದಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದರ ಉತ್ತರವೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕಷ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತೆ ಇದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಹ ಮಾನಸಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಈ ಸಾಧನದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಅದು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಎಷ್ಟು ನೆರವಾಯಿತು ಎಂಬುದರಿಂದ ಅಳೆಯಿರಿ, ಅದು ಮನುಷ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಮಾತನಾಡಿತು ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.