ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ನಕಲಿ ಜಾಹೀರಾತು: AI ವೀಡಿಯೊ ನಿಜದಂತೆ ಕಂಡರೆ ಏನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು?

ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಪರಿಚಿತ ನಟ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಗಳುವ ವೀಡಿಯೊ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾಣಿಸಿತು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ. ಧ್ವನಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ; ತುಟಿಗಳೂ ಮಾತಿಗೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೂ ಆ ನಟ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಆ ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವೀಡಿಯೊ ಒಂದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ FTC, ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ಹೆಸರಿನ ಸುಳ್ಳು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ಪರಿಚಿತ ಮುಖ ಹೊಸ ಮಾತು ಹೇಳುವುದು ಹೇಗೆ

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂದರ್ಶನದ ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿ. ನಕಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವವರು ಅದರಿಂದ ಮುಖದ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯ ಮಾದರಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಾಧನಗಳು ಹೊಸ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಧ್ವನಿ ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ; ನಂತರ ಮಾತಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ತುಟಿಗಳ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಜಾಹೀರಾತು ಹಳೆಯ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ನಕಲಿಗಳೂ ಒಂದೇ ತಂತ್ರದಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವೀಡಿಯೊದ ನಂತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೇರೆ ತಾಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಲಿಂಕ್ ಇರಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಅಥವಾ ಹಣ ಹಾಕಲು ಸೂಚನೆ ಬರಬಹುದು. ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗದ ಕಲ್ಪಿತ ಉದಾಹರಣೆ, ನಿಜ ಘಟನೆಯ ವರದಿ ಅಲ್ಲ. ಜಾಹೀರಾತು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅದರ ಹೂಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಔಷಧದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ವೇದಿಕೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ತಪ್ಪು ಎಷ್ಟು ಹೇಳುತ್ತದೆ

ತುಟಿಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದು, ಧ್ವನಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಕೇಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮುಖದ ಬೆಳಕು ಬೇರೆ ಕಾಣುವುದು ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವು ಖಚಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವೀಡಿಯೊ ಸಂಪಾದನೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬರಬಹುದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ನಕಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ತಪ್ಪೇ ಕಾಣದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿ ದೋಷ ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ.

ಜಾಹೀರಾತಿನ ಲಿಂಕ್ ಬಳಸದೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಮಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ ಅಥವಾ ಖಾತೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೋಗಿ. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಂಬಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆಯೇ ನೋಡಿ. ಮಾಹಿತಿ ಇದ್ದರೂ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಬೇಡಿ. ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು, ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ SEBIಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಆ್ಯಪ್‌ನ ನೋಂದಣಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.

ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಖಚಿತ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ ಎಂಬ ಮಾತು ತಾನೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕಾರಣ. ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು; ನಟನ ಮುಖ ಆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಜಾಹೀರಾತು ಆರೋಗ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಡಿ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ.

ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುರುತು ಇರಬಹುದು. ಅದರ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಹೋಗದೆ, ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದ ದಾರಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ತಾಣ ತೆರೆಯಿರಿ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಖಾತೆಯ ಗುರುತು ಒಂದು ಸುಳಿವು ಮಾತ್ರ; ಅದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಸುಳ್ಳು ಪುಟ ರಚಿಸಬಹುದು.

ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೇಳುವುದು ಸಹಕಾರಿ: ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡಿದರು, ಪ್ರಸಿದ್ಧರು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಬೆಂಬಲ ಕೊಟ್ಟರೇ, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಭರವಸೆಗೆ ಆಧಾರವಿದೆಯೇ? ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕರೆ ಉಳಿದವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಬೆಂಬಲ ಇದ್ದರೂ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಬರಬಹುದು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರಶಂಸೆಯೂ ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ.

“ಇಂದು ಮಾತ್ರ” ಎಂಬ ಒತ್ತಡ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಲು ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ತಡೆದು ಮಾರುವವರ ಹೆಸರು, ಹಣ ಹೋಗುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಗೆ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ. ವಿವರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ ಆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ನಕಲಿ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಮೋಸ ಹೋಗುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯ ಗುರುತು ಅಲ್ಲ; ಪ್ರಚಾರವೇ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಹೀರಾತಿನ ಕೆಳಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹೊಗಳಿಕೆ ಕಂಡರೂ ಅದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಯಾರು ಬರೆದರು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಲಾಭದ ಕಥೆಯೂ ನಿಮ್ಮ ಹಣಕ್ಕೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಪರಿಚಿತ ಮುಖ ಕಾಣಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಶ್ನೆ “ಈ ತುಟಿಗಳು ನಿಜವೇ?” ಎಂಬುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಾರದು. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ಮಾತನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಮಾರುವವರು ಯಾರು ಮತ್ತು ಭರವಸೆಗೆ ಯಾವ ಆಧಾರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಹೊರಗೆ ಹುಡುಕಿ. ವೀಡಿಯೊ ಬಹಳ ನೈಜವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಈ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನೇ ನಿರ್ಧಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ; ದಾವೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತುರಕ್ಕೆ ಅದು ಕಾರಣವಾಗಬಾರದು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.