ಓದಲು 3 ನಿಮಿಷ

ಗ್ರೀಫ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI): ಅಗಲಿದವರ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ

ಪ್ರಕಟಿತ ನವೀಕರಿಸಿದ

30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ

ಗ್ರೀಫ್‌ಬಾಟ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಳೆಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಿಯೋ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುವ ಎಐ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಅಗಲಿದ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ನೆನಪನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗ್ರೀಫ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳ ಸತ್ಯ

ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವನ್ನು ಭರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ. ಅವರ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳು, ಅವರು ಬರೆದ ಹಳೆಯ ಡೈರಿ ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಆಡಿಯೋ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಕಣ್ಣೀರಿಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ನಡೆಯುವ ಸಹಜ ಅನುಭವ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಅಗಲಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆಯೇ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ, ನಿಮ್ಮ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸುವ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ! ಇವುಗಳನ್ನೇ ಅಗಲಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೆನಪಿನ ಸಂಭಾಷಣಾ ಬೋಟ್ (ಗ್ರೀಫ್‌ಬಾಟ್ ಅಥವಾ Griefbot) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ? ಅಗಲಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಸಾವಿರಾರು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೆಸೇಜ್‌ಗಳು, ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎಐ ಮಾದರಿಗೆ ನೀಡಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ (ಫೈನ್-ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಅಥವಾ Fine-tuning) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ (ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ವಾಯ್ಸ್ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ಅಥವಾ Voice Cloning) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಮರತ್ವ ನೀಡುವ (ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಮ್ಮಾರ್ಟಾಲಿಟಿ ಅಥವಾ Digital Immortality) ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಗದದ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಬೊಂಬೆಯ ಮಾತಿನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಇದನ್ನು ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ ಬರೆದಿಟ್ಟ ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕೂ, ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನಂತೆಯೇ ಮಾತನಾಡುವ ಒಂದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗೊಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಹಳೆಯ ಪತ್ರವನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಅಜ್ಜ ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಆಡಿದ ನೈಜ ಪ್ರೀತಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ನೆನಪು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬೋಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಬೋಟ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಜೀವವಿಲ್ಲ, ನೆನಪಿಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿಯ ಅನುಭವವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಜನರು ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾನವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಭ್ರಮೆಗೆ (ಆಂಥ್ರೋಪೋಮಾರ್ಫಿಸಂ ಅಥವಾ Anthropomorphism) ಒಳಗಾಗಿ, 'ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ನಂಬಿ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾವಿನ ನೋವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವುದೇ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಮರೆಯುವ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ (ಸಹಜ ದುಃಖ ನಿವಾರಣೆ ಅಥವಾ Natural Grieving Process). ಗ್ರೀಫ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳು ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಿಯಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಕೃತಕ ಗುಂಗಿನಲ್ಲೇ ಬಂಧಿಸಿಡಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ದತ್ತಾಂಶದ ಸಮ್ಮತಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿನ (ಮರಣೋತ್ತರ ಡೇಟಾ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ Post-mortem Privacy) ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ.

ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತೀರಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರ ಧ್ವನಿ, ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಮ್ಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ನೆನಪಿನ ದಾಖಲೆಯಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು, ರಕ್ತಮಾಂಸದ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಯಾಗಿರಲು ಎಂದಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಗ್ರೀಫ್‌ಬಾಟ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯಗಳು

ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಬಹುದು:

  • ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು: ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಹಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನಸ್ಸು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಸದಾ ಬೋಟ್ ಜೊತೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗುವುದು.
  • ತಪ್ಪಾದ ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಾತುಗಳು: ಎಐ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಹಾನಿಕಾರಕ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು; ಆಪ್ತರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲೇ ಅಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಬಂದಾಗ ತೀವ್ರ ಆಘಾತವಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಭಕೋರತನ: ನಿಮ್ಮ ಆಪ್ತರ ನೆನಪನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳು ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ದಂಧೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಹಣ ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.

ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಆರೋಗ್ಯಕರ ದಾರಿಗಳು

ಅಗಲಿದವರ ನೆನಪನ್ನು ಹಸಿರಾಗಿಡಲು ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

  • ನೆನಪಿನ ಆಲ್ಬಮ್ ಅಥವಾ ಡೈರಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ; ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ: ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಗಿಡ ನೆಡುವುದು ಅಥವಾ ಅನ್ನದಾನದಂತಹ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡಿ; ಇದರಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಒಳಿತಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ದುಃಖ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ: ಕೃತಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಬದಲು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ನಗುವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಮಾನವ ಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯವಿರುವುದೇ ಅದರ ಮರ್ತ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ. ಅಗಲಿದವರ ಪ್ರೀತಿಯ ನೆನಪುಗಳು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉದಾತ್ತ ಮೌಲ್ಯಗಳಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಬೇಕೇ ವಿನಃ, ಕೃತಕ ಸರ್ವರ್‌ಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಆಗಿ ಅಲ್ಲ. ನೋವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರ ಒಳ್ಳೆಯ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಗಳು
  1. Griefbots, Deadbots, and the Ethics of Digital Afterlife Technologyಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
  2. Digital Immortality and Bereavement: Clinical Perspectives on Artificial Companionsಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್
  3. Posthumous Data Privacy and Algorithmic Memory ConstructionMIT Technology Review