ಫೇಶಿಯಲ್ ಲೈವ್‌ನೆಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಫೋಟೋದಿಂದ ಹೇಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ?

ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಜವಾದ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ?

ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ಮುಖ ತೋರಿಸಲು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆ್ಯಪ್ 'ಸ್ವಲ್ಪ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸಿ' ಅಥವಾ 'ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಲೆ ತಿರುಗಿಸಿ' ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಫೋಟೋವನ್ನು ನೋಡದೆ, ನೀವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಕ್ತಮಾಂಸದ ಜೀವಂತ ಮನುಷ್ಯರೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು (ಫೇಶಿಯಲ್ ಲೈವ್‌ನೆಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಥವಾ Facial Liveness Verification) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಗುರುತನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸುವ (ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಅಥವಾ e-KYC) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಮುಖದ ನಕಲು ಮಾಡಿ ಮಾಡುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆ (ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ Biometric Fraud) ಅಥವಾ ಫೋಟೋ ತೋರಿಸಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ಯತ್ನಗಳನ್ನು (ಸ್ಪೂಫಿಂಗ್ ದಾಳಿ ಅಥವಾ Spoofing Attack) ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಚ್ ಹಿಡಿದ ಚುರುಕಾದ ಕಾವಲುಗಾರನ ಕಥೆ

ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಅನುಭವಿ ಕಾವಲುಗಾರನನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಕಾವಲುಗಾರನಿಗೆ ಎದುರಿಗಿರುವವನು ನಿಜವಾದ ಅತಿಥಿಯೋ ಅಥವಾ ಯಾರೋ ಆತನ ದೊಡ್ಡ ಫೋಟೋ ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಿಡಿದು ತಂದಿದ್ದಾರೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾವಲುಗಾರ ಕೇವಲ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ತಕ್ಷಣ ಒಳಗೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಅವನು ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಟಾರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೋನದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಬೀರುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ಪೇಪರ್ ಅಥವಾ ಬೋರ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಬೆಳಕು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆನ್ನೆ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೆರಳು ಮೂಡುತ್ತದೆ, ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸಿದಾಗ ತೇವದ ಮಿಂಚು ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮವು ಬೆಳಕನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಕಾವಲುಗಾರ 'ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆ ತಿರುಗಿಸಿ' ಎಂದಾಗ, ಚಪ್ಪಟೆ ಕಾಗದದ ಬದಲಿಗೆ ಮುಖದ ನೈಜ ಮೂರು ಆಯಾಮದ ಆಕಾರ (3D ಡೆಪ್ತ್ ಅಥವಾ 3D Depth) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೇಪರ್ ಮೋಸ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆ ಕಾವಲುಗಾರನಂತೆಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಚರ್ಮದ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಆಳ ಅಳೆಯುವುದನ್ನು ಪ್ಯಾಸಿವ್ ಲೈವ್‌ನೆಸ್ (Passive Liveness) ಎಂದೂ, ತಲೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಅಥವಾ ನಗಲು ಹೇಳುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆ್ಯಕ್ಟಿವ್ ಲೈವ್‌ನೆಸ್ (Active Liveness) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಕೃತಕತೆ ಕಂಡರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದು ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ?

ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಈ ಅಗೋಚರ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಗರಿಕರ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ:

• ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಜೀವನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರು ಖಜಾನೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಅಲೆಯದೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ಮುಖ ತೋರಿಸಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
• ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ ಕೆವೈಸಿ: ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಯಾರೂ ನಕಲಿ ಖಾತೆ ತೆರೆಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
• ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಸಿಂಧು ಸೇವೆಗಳು: ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯುವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇರ ಮುಖ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಚೇರಿ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಹಾಜರಾತಿ: ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರ ಫೋಟೋ ತೋರಿಸಿ ನಕಲಿ ಹಾಜರಾತಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನವೀನ ಮುಖ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಯಂತ್ರಗಳು ಲೈವ್‌ನೆಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಲಹೆಗಳು

ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಿಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರೂ, ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

• ಮುಖದ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕು ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ: ನಿಮ್ಮ ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಬರುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬೆಳಕು ಮುಖವನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗೆ ಚರ್ಮದ ವಿವರ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಿಟಕಿ ಅಥವಾ ದೀಪದ ಎದುರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.
• ಕನ್ನಡಕ, ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಕ್ ತೆಗೆದಿಡಿ: ಮುಖದ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟ ನೆರಳು ಬೀಳಿಸುವ ಗಾಢ ಕನ್ನಡಕಗಳು ಅಥವಾ ಟೋಪಿಗಳು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಇವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿಡಿ.
• ಅಪರಿಚಿತ ಸಂದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಡಿ: ಅಧಿಕೃತ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಕೇವಲ ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಖ ತೋರಿಸಲು ಕೇಳಿದರೆ ಎಂದಿಗೂ ಒಪ್ಪಬೇಡಿ.

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ್ಯಪ್ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸಲು ಹೇಳಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಮತ್ತು ಗುರುತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾವಲುಗಾರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸರಳ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿದಾಗ ಹಿಂಜರಿಕೆ ದೂರವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.